Wiele osób zakłada, że zdjęcie do dowodu osobistego i paszportu to dwie różne sprawy: inne wymagania, inne formaty, inne przepisy. To przekonanie często wynika z doświadczeń sprzed lat, gdy do dowodu robiono zdjęcia „na półprofil”, a do paszportu – en face. Obecnie obowiązują jednak praktycznie te same standardy biometryczne, oparte na międzynarodowych wytycznych ICAO. Różnice między zdjęciem do dowodu a do paszportu w Polsce są dziś niewielkie, a w wielu przypadkach można wykorzystać dokładnie to samo zdjęcie do obu dokumentów. Warto jednak znać konkretne wymagania i ograniczenia, żeby nie stracić czasu i pieniędzy przy składaniu wniosków.
Czy zdjęcie do dowodu i paszportu jest takie samo – odpowiedź wprost
Na gruncie aktualnych przepisów w Polsce zdjęcie do dowodu osobistego i do paszportu ma ten sam format (35×45 mm) i bardzo zbliżone wymagania techniczne. W praktyce oznacza to, że jeśli fotograf przygotuje zdjęcie jako „biometryczne do dokumentów”, to może ono posłużyć zarówno do dowodu, jak i do paszportu.
Istnieją jednak dwa istotne „ale”:
- zdjęcie musi być aktualne (zrobione nie dawniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku),
- powinno spełniać wymogi obu dokumentów – w tym dotyczące ostrości, tła, oświetlenia i widoczności twarzy.
Jedno dobrze wykonane zdjęcie biometryczne 35×45 mm można zazwyczaj bez problemu wykorzystać zarówno we wniosku o dowód osobisty, jak i paszport.
Jakie są aktualne wymagania dla zdjęcia do dowodu i paszportu?
Wymagania dla zdjęć do dokumentów w Polsce opierają się na normach zdjęcia biometrycznego. W praktyce oznacza to zestaw dość konkretnych warunków:
- Format: 35 mm szerokości × 45 mm wysokości.
- Ujęcie: twarz na wprost, głowa niezwrócona, bez przechyłu.
- Twarz: neutralny wyraz, zamknięte usta, oczy wyraźnie widoczne.
- Tło: jasne, jednolite (najczęściej szare lub jasnoniebieskie), bez cieni i wzorów.
- Oświetlenie: równomierne, bez mocnych cieni i refleksów na skórze i okularach.
- Kolor: zdjęcie kolorowe, nie czarno-białe.
- Brak nakrycia głowy i okularów przeciwsłonecznych (wyjątki dotyczą powodów religijnych i medycznych).
Te zasady dotyczą zarówno zdjęcia do dowego osobistego, jak i do paszportu. Urzędy bazują na tych samych parametrach biometrycznych, bo oba dokumenty są obecnie dokumentami z danymi biometrycznymi.
Skąd zamieszanie? Krótko o „dawnych” zdjęciach do dowodu
Przez wiele lat w Polsce funkcjonowały inne zasady dla zdjęć do dowodu i do paszportu. Do dowodu osobistego przez długi czas wymagano zdjęcia w półprofila, często z widocznym uchem. Do paszportu natomiast – zdjęcia na wprost.
To historyczne rozróżnienie ciągle funkcjonuje w pamięci wielu osób i fotografów amatorów. Stąd często powtarzane zdanie: „do dowodu i do paszportu trzeba mieć inne zdjęcia”. Obecnie jest to już nieaktualne. Zdjęcia profilowe i półprofilowe nie są przyjmowane do nowych dowodów, a jeśli ktoś nadal ma stare wyobrażenie o „zdjęciu dowodowym”, bardzo łatwo o odrzucenie wniosku.
Dziś obowiązuje jeden model: frontalne zdjęcie biometryczne. Zarówno do dowodu, jak i do paszportu.
Różnice między zdjęciem do dowodu a do paszportu
Choć zestaw wymagań wygląda niemal tak samo, istnieje kilka drobnych różnic i praktycznych niuansów.
Termin ważności zdjęcia a „aktualny wizerunek”
Formalnie przyjmuje się, że zdjęcie do dowodu i paszportu powinno być wykonane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku. Urzędnik ma ocenić, czy zdjęcie oddaje aktualny wizerunek osoby. W praktyce:
- przy niewielkich zmianach wyglądu (np. trochę dłuższe włosy) zdjęcie zwykle jest akceptowane,
- przy dużej zmianie – mocne schudnięcie, operacje, zmiana rysów twarzy – nawet młodsze zdjęcie może zostać zakwestionowane.
Wnioski: jedno zdjęcie można wykorzystać do obu dokumentów, ale lepiej nie odkładać drugiego wniosku zbyt długo. Składanie wniosku o paszport 8–10 miesięcy po zrobieniu zdjęcia wykorzystywanego wcześniej do dowodu może skończyć się odmową przyjęcia fotografii.
Dzieci na zdjęciu do dowodu i paszportu
Wymagania dla dzieci są bardzo podobne, ale nieco łagodniejsze dla najmłodszych. Zarówno w przypadku dowodu, jak i paszportu:
- dopuszcza się, że bardzo małe dziecko może nie mieć idealnie neutralnego wyrazu twarzy,
- oczy nie muszą być idealnie skierowane w obiektyw – ważne, żeby były widoczne,
- nie może być widoczna inna osoba (np. rodzic podtrzymujący dziecko).
W praktyce studia fotograficzne wykonujące zdjęcia „do paszportu/dowodu dla dzieci” znają te wymogi i przygotowują ujęcia tak, żeby były zaakceptowane przez oba rodzaje urzędów. Rodzice często wyrabiają jednocześnie dowód i paszport dziecka na tym samym komplecie zdjęć.
Okulary, nakrycia głowy, zarost – czy tu są różnice?
Tu również zasady są spójne dla obu dokumentów:
- okulary korekcyjne są dopuszczalne, pod warunkiem że nie zasłaniają oczu, nie ma refleksów na szkłach i nie są przyciemniane,
- okulary przeciwsłoneczne – niedopuszczalne,
- nakrycie głowy – tylko z przyczyn religijnych (musi być widoczny owal twarzy),
- zarost jest dozwolony, ale powinien odpowiadać rzeczywistości – jeśli na co dzień jest noszona broda, nie ma problemu.
Innymi słowy: zdjęcie zrobione „pod paszport” czy „pod dowód” pod względem okularów, zarostu czy nakrycia głowy powinno spełniać identyczne standardy.
Kiedy jedno zdjęcie wystarczy do dowodu i paszportu?
W praktyce można spokojnie założyć, że jedno zestandaryzowane zdjęcie biometryczne wystarczy do obu dokumentów, jeśli spełnione są trzy warunki:
- Zdjęcie ma wymiar 35×45 mm i jest oznaczone przez fotografa jako biometryczne do dokumentów.
- Od wykonania zdjęcia do złożenia oba wniosków mija nie więcej niż ok. 6 miesięcy.
- Nie zaszły istotne zmiany w wyglądzie (np. po zabiegu medycznym czy dużym spadku wagi).
Najwygodniejsze podejście to zamówienie u fotografa kompletu kilku takich samych zdjęć biometrycznych. Zwykle otrzymuje się 4–8 sztuk – jedna trafia do wniosku o dowód, inna do wniosku o paszport, reszta zostaje „w zapasie”.
Przy składaniu wniosku o dowód osobisty w wielu gminach można skorzystać z e-zdjęcia (pliku w formacie elektronicznym), ale w przypadku paszportu wciąż najczęściej wymagane jest zdjęcie papierowe.
Najczęstsze błędy, przez które urzędy odrzucają zdjęcia
Nawet jeśli zdjęcie „pasuje” do obu dokumentów, może zostać odrzucone z powodów czysto technicznych. Najczęściej chodzi o:
- zbyt ciemne lub zbyt jasne zdjęcie – twarz nie jest dobrze widoczna,
- cienie na tle lub na twarzy (np. z jednej strony głowy),
- zbyt małą ostrość – rozmyty kontur twarzy, „poruszona” głowa,
- makijaż lub retusz, które zmieniają realny wygląd twarzy,
- zbyt duże zbliżenie albo zbyt mała twarz na kadrze – niezgodność z siatką biometryczną,
- zbyt kontrastowe tło lub widoczne wzory.
Wszystkie te błędy są „wspólne” – zdjęcie wadliwe technicznie zostanie odrzucone zarówno w urzędzie gminy przy wniosku o dowód, jak i w urzędzie paszportowym przy wniosku o paszport.
Gdzie wykonać zdjęcie, żeby nadawało się i do dowodu, i do paszportu?
Najpewniejszą opcją jest skorzystanie z usług studia fotograficznego, które w ofercie ma „zdjęcia biometryczne do dokumentów”. Dla fotografa nie ma znaczenia, czy klient wyrabia dowód, paszport czy prawo jazdy – standard techniczny jest ten sam.
Warto przy tym zwrócić uwagę na kilka praktycznych kwestii:
- dobrze, by fotograf znał aktualne wymagania (brak półprofilu, odpowiednie tło),
- rozsądnie jest poprosić o wersję cyfrową (np. na e-mail) – przyda się do wniosków składanych online,
- lepiej unikać szybkich budek ze zdjęciami, jeśli w okolicy jest normalne studio – budki nie zawsze trzymają się idealnie biometrycznych parametrów,
- w przypadku dzieci doświadczenie fotografa ma duże znaczenie – łatwiej o akceptowane zdjęcie „za pierwszym razem”.
W opisie zdjęcia można poprosić wprost o: „zdjęcie biometryczne 35×45 mm do dowodu i paszportu”. Fotograf, który na bieżąco obsługuje klientów dokumentowych, wie, co to oznacza technicznie.
Praktyczne podsumowanie: jak to ograć najwygodniej
Zdjęcie do dowodu osobistego i do paszportu w Polsce jest obecnie w praktyce takie samo – ten sam format, to samo ujęcie, te same zasady biometryczne. Główna różnica dotyczy nie samej fotografii, ale momentu składania wniosków: oba urzędy wymagają, żeby zdjęcie było aktualne.
Najbardziej rozsądny scenariusz dla osoby, która planuje wymianę dokumentów, wygląda tak:
- Wykonanie w studiu kompletu biometrycznych zdjęć 35×45 mm.
- W miarę możliwości – złożenie wniosku o dowód i paszport w krótkim odstępie czasu.
- Przechowanie pozostałych zdjęć w razie potrzeby kolejnego wniosku (np. dla dziecka przy zagubieniu dokumentu).
Dzięki temu nie trzeba martwić się o różne „rodzaje” zdjęć i szukać fotografa dwa razy. Wystarczy pamiętać, że zarówno dowód, jak i paszport „widzą” zdjęcie w ten sam sposób: jako biometryczny obraz twarzy, wykonany zgodnie z aktualnymi standardami technicznymi.